اشعار عربى 1 [ نظرى بدء علّتى ] نظرى بدء علّتى * ويح قلبى و ما جنى يا معين الضّنى علّى * أعنّى على الضّنى منابع ديوان حلاج ، تحقيق لويى ماسينيون ، ص 127 . نسخهء احمد تيمور پاشا ، ص 129 . تكلمهء تاريخ طبرى ، محمد بن عبد الملك همدانى ، 521 ه / 1127 م ، ص 98 . لغات الضّنى : بيمارى ، ضعف ، لاغرى ، نحيف شدن ، تحليل رفتن ، تكيده شدن ، خسته و وامانده ، درمانده ، خستگى مفرط ، غم و غصه . معين الضنى : رب العالمين ، معين بر شفاء بيمارى است . جنى : كسب گناه ، جنايتى مرتكب شدن ، جرم كردن تحقيق 1 . ماسينيون اين قطعه را از آثار قديمى مىداند كه تعبيرى از زبان حال حلاج است . خطيب بغدادى بيت دوم را چنين آورده است : يا معين الفنا علّى * اعنّى على الفناء 2 . محمد بن عبد الملك همدانى گويد : حلاج گفت : خدايا تو با آنكه تو را آزار رساند ، محبت كنى ، چگونه با آنكه در راه تو آزار بيند ، محبت نكنى و آنگاه اين اشعار را سرود . ( تراژدى حلاج ، ص 221 )